Paul Karl Feyerabend’in bilim anlayışı

Arda Umut Saygın

Özet


Paul K. Feyerabend, dünyadaki mevcut bilim anlayışını “bildiğimiz şekliyle” bilim olarak niteleyerek bilimin üstünlüğüne ve bilimdeki kural, ölçüt ve yöntemlerin tekliğine karşı çıkan ve bu yüzden bilgi-kuramsal anarşist olarak bilinen bir bilim felsefecisidir. Feyerabend, “bildiğimiz şekliyle” bilimin diğer tüm kural ve yöntemleri görmezden gelerek esasında bilime hizmet etmediğini, aksine onu baltaladığını düşünür. Bilimin ancak ve ancak kuralların, yöntemlerin veya ölçütlerin ihlal edilmesiyle ilerleyeceğini düşünen Feyerabend bu yüzden bilimsel ilerlemenin söz konusu bilim anlayışının yıkılmasıyla gerçekleşeceğini savunur. Alternatif bilim arayışlarının tümünü reddedenlerin tam karşısında yer alan Feyerabend’in bilim anlayışının ele alındığı bu çalışmada onun “ne olsa uyar” sloganıyla özetlediği özgürlükçü ve çoğulcu bilim anlayışına ve bilgi-kuramsal anarşizmine değinilmektedir.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Aslan, S.; Yılmaz, A. (2001) Modernizme Bir Başkaldırı Projesi Olarak Postmodernizm. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(2): 93-108.

Aydın, Mustafa (2010) Bilgi Sosyolojisi. İstanbul: Açılım Kitap.

Bal, Hüseyin (2004) Bilginin Felsefesi ve Sosyolojik Boyutları. İstanbul: Fakülte Kitabevi.

Berger, Peter L., Luckman Thomas (2008) Gerçekliğin Sosyal İnşâsı: Bir Bilgi Sosyolojisi İncelemesi, Çev. V. S. Öğütle. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.

Burke, Peter (2000) Bilginin Toplumsal Tarihi, Çev. Mete Tunçay. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

Dever, Ayhan (2012) Bilginin Efendileri: Epistemik Cemaat, FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), (13): 201-217.

Doğan, Mehtap (2012) P. Feyerabend ve Çoğulculuk. İlim Dünyası, (4): 16-26.

Feyerabend, Paul (1996) Yönteme Karşı, Çev. Ertuğrul Başer. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Feyerabend, Paul (1999) Özgür Bir Toplumda Bilim, Çev. Ahmet Kardam. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Feyerabend, Paul (2000) Anarşizm Üzerine Tezler, Çev. Ekrem Altınsöz. Ankara: Öteki Yayınevi.

Güzel, Cemal (1996) Bir Bilgi Anarşisti: Feyerabend. Ankara: Bilim ve Sanat.

Hekman, Susan (1999) Bilgi Sosyolojisi ve Hermeneutik, Çev. H. Arslan, B. Balkız. İstanbul: Paradigma Yayınları.

Hülür, Himmet (2006) Bilimde Yöntemciliğin Reddi ve Çoğulculuk: Feyerabend’in Epistemolojik Dadaizmi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, VIII(2): 199-218.

Mannheim, Karl (2008) İdeoloji ve Ütopya, Çev. Mehmet Okyayuz. Ankara: De Ki Basım Yayım.

McCarthy, E. Doyle (2002) Bilgi Kültürü, Çev. A. Figen Yılmaz. İstanbul: Çiviyazıları.

Pears, David (2004) Bilgi Nedir?, Çev. A. Güçlü. Ankara: Bilim ve Sanat.

Saygılı, Serdar (2011) Paul K. Feyerabend’in Bilim Anlayışı: Çoğulcu Bilgi Kuramı, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2): 83-94.

Şengör, Celal (2011) Bilim ve Demokrasi. http://www.yeniyaklasimlar.org/m.aspx?id=1014, Erişim: 15 Kasım 2015.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2016 Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi