Hüseyin Orak adlı bir müteşebbis, Türkiye Kılavuzu adlı bir eser ve 1945 yılı Bolu’su

Zakir Avşar

Özet


Ankara’nın büyük sanayici işadamlarından birisi olan Hüseyin Orak’ın 1936 yılında çocuklarını yurt gezisi esnasında ihtiyaç duyduğu bir ülke kılavuzunu bulamayışı ile Türkiye Kılavuzu adlı çalışmanın fikri planda doğumu gerçekleşmiştir. Ancak İkinci Dünya Savaşı’nı müteakip gerçekleştirilen Türkiye Kılavuzu adlı çalışma   bir büyük servete mal olmuştur. Hüseyin Orak’ın, ülkenin her yanına harcırah ve masraflarını vererek gönderdiği  ekiplerle  gerçekleştirdiği bu eser umduğu ilgiyi bulmamıştır. Bir sosyal sorumluluk düşüncesiyle yola çıkılarak, büyük emek, masraf  ve zamana mal olan bu eseri tüm illeri ve ilçeleri kapsayacak şekilde altı cilt olarak planlamış, ancak birinci cildini yayınlayabilmiş, diğer ciltleri ise yayınlayamamıştır. Birinci cilt içinde on dört il tek tek incelenmekte, bunlara ilişkin çeşitli veriler bulunmaktadır.  Bu illerden birisi de Bolu’dur. Bolu’nun 1940’lı yıllardaki sosyo-ekonomik, kültürel görünümü, tarihi ve turistik yerleri, folkloru üzerine önemli bilgilerin verildiği çalışma, özellikle şehir tarihi, kültürü ve sosyal yapı üzerine çalışanlar bakımından önemli bir kaynak olarak ele alınabilecek niteliktedir. Günümüzde neredeyse nüshasına rastlamak mümkün olmayan bu eserin ortaya çıkışının, bu satırların yazarının ulaşmasının öyküsü ile birlikte Bolu bölümünün aktarıldığı bu makale, aslında sosyal sorumluluk projesi olarak ele alınması mümkün olan Türkiye’nin ilk turizm ve tanıtım kılavuzunun/rehberinin de nasıl oluşturulduğunu gözler önüne sermektedir.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Ahmad, Feroz (1999) Modern Türkiye’nin Oluşumu, Çev. Yavuz Alogan. İstanbul: Kaynak Yayınları.

Anderson, Benedict (1995) Hayali Cemaatler: Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması, Çev. İskender Savaşır. İstanbul: Metis Yayınları.

Ankara Ticaret Odası (ATO) (1936) 363 Numaralı Hüseyin Orak’a ait evrak ve oda kayıt dosyası, Ankara.

Arsunar, Ferruh (2017) Türkü Sitesi. http://www.turkuler.com/tgv/ferruh.asp, Erişim: 25.02.2012.

Bauman, Zygmunt (1996) Yasa Koyucular ve Yorumcular, Çev. Kemal Atakay. İstanbul: Metis Yayınları.

Belge, Murat (2011) Militarist Modernleşme. İstanbul: İletişim Yayınları.

Erdoğan, İrfan (2000) Kapitalizm Kalkınma Postmodernizm ve İletişim. Ankara: Erk Yayınları.

Ergüder, Üstün, Yılmaz Esmer ve Kalaycıoğlu, Ersin (1991) Türk Toplumunun Değerleri. İstanbul: TÜSİAD Yayınları.

Georgeon, François (2006) Osmanlı-Türk Modernleşmesi(1900-1930). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Giddens, Anthony (2004) Modernliğin Sonuçları, Çev. Ersin Kuşdil. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Hayvanlar Vergisi Nedir?, http://www.turkcebilgi.com/hayvanlar_vergisi, Erişim: 14.12. 2016.

Karpat, Kemal (2002) Osmanlı Modernleşmesi: Toplum, Kurumsal Değişim ve Nüfus, Çev. Akile Z. Durukan-Kaan Durukan. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.

Karpat, Kemal (2006) Osmanlı’da Değişim, Modernleşme ve Uluslaşma, Çev. Dilek Özdemir. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.

Karaveli, Orhan (2006) Görgü Tanığı-Bir Gazeteci’nin Sıradışı Anıları. İstanbul: Pergamon Yayınları.

Karaveli, Orhan (Gazeteci –Yazar) Görüşme günü ve yeri: 14.06.2011, İstanbul.

Kasaba, Reşat (1998) Eski ile Yeni Arasında Kemalizm ve Modernizm. Türkiye’de Modernleşme ve Ulusal Kimlik, Der. Sibel Bozdoğan-Reşat Kasaba, ss.12-29. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

Kıray, Mübeccel (1982) Toplumbilim Yazıları. Ankara: Gazi Üniversitesi Yayınları.

Kim Kimdir, http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?kim=hasanaliyucel, Erişim: 24.02.2012.

Orak, Hüseyin (1946) Türkiye Kılavuzu. İstanbul: İbrahim Horoz Basımevi.

Özbay, Ayşe Sahavet (Hüseyin Orak’ın kızı) Görüşme günü ve yeri: 24.06.2011, Ankara.

Özön, Mustafa Nihat (2017) Türkçede Roman. 4.Baskı. Ankara: İletişim Yayınları. http://www.iletisim.com.tr/ki%C5%9Fi/mustafa-nihat-%C3%B6z%C3%Bn-565.aspx, Erişim: 25.02.2012.

Pirenne, Henri (1994) Ortaçağ Kentleri, Çev. Şadan Karadeniz. İstanbul: İletişim Yayınları.

Sağlık Bilgileri (2010) http://zehirlenme.blogspot.com/2010/10/balneoloji-ve-balneoterapi-nedir.html, Erişim: 24.02.2012.

Şengül, Tarık (2012) Türkiye’nin Kentleşme Deneyiminin Dönemlenmesi. 1920’den Günümüze Türkiye’de Toplumsal Yapı ve Değişim, Der. Faruk Alpkaya ve Bülent Duru, ss. 353-403. Ankara: Phoenix Yayınları.

Tekeli, İlhan (1998) Bir Modernleşme Projesi Olarak Türkiye’de Kent Planlaması. Türkiye’de Modernleşme ve Ulusal Kimlik, Der. Sibel Bozdoğan ve Reşat Kasaba, ss. 136-153. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

Türkiye Kılavuzu Hakkında Broşür 1 (1946) Ankara.

Ünsal, Artun (1998) Yurttaşlık Zor Zanaat. 75 Yılda Tebaa’dan Yurttaş’a Doğru, ss.1-36. İstanbul: Tarih Vakfı-Türkiye İş Bankası Yayınları.

Yüksel, Mehmet (2004) Modernite Postmodernite ve Hukuk. Ankara: Siyasal Kitabevi.

http://www.kenthaber.com/ic-anadolu/eskisehir/Kimdir/iz-birakan/yavuz-abadan, Erişim: 25.02.2012.

https://www.tbmm.gov.tr/tutanaklar/KANUNLAR_KARARLAR/kanuntbmmc010/kanuntbmmc010/kanuntbmmc01001839.pdf, Erişim: 14.12.2016.

Gazeteler:

Aygün; Pazar Gazetesi, (01.04.1946).

“Başkentin Kılavuzu” Ankara Gazetesi, (30.03.1946).

Baykal, Cevdet; Türk Yolu Gazetesi, (12.04.1946).

Cahit, Burhan; Sonposta (03.04.1946).

“Çok Faydalı Bir Eser” Ulus Gazetesi, (20.03.1946).

Daver, Abidin; Cumhuriyet, (2.04.1946).

Evinç, Vehbi; “Mühim Bir Eser” Türk Dili Gazetesi, (28.03.1946).

Gezgin, Hakkı Süha; Vakit Gazetesi, (30.04.1946).

Gündüz, Ali; Ülkü Dergisi, (16.04.1946).

İmset, İsmet Hulusi; Sonposta, (31.03.1946).

Kuntay, Mithat Cemal; Sonposta, (03.03.1946).

Nurettin, Vala; (Va-Nu) Akşam Gazetesi (31.03.1946).

Orhon, Orhan Seyfi; Yeniçağ Mecmuası (06.04.1946).

“Türkiye Kılavuzu” Aydın Gazetesi (30.06.1946).

Yüzüncü, Reşad Feyzi, Son Telgraf Gazetesi, (27.03.1946).


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2017 Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi