Türkiye’de sinema eser sahipleri ve bağlantılı hak sahipleri tarafından kurulan meslek birlikleri

Derya Çetin

Özet


Bu çalışmada, Türkiye’de sinema eser sahipleri ve bağlantılı hak sahipleri tarafından kurulan meslek birliklerini betimlemek amaçlanmıştır. 1970’lerin ilk yarısından itibaren üretim biçimindeki dönüşüm, neoliberal politikaaların yaygınlaşması ve sermayenin küreselleşmesi nedeniyle sendikalar zayıflama sürecine girmiştir. Diğer taraftan film endüstrileri gittikçe daha fazla şekilde ulusaşırı sermayenin hakimiyetine girerken film yapım sürecinde taşeron şirketlerin rolü artmış ve çalışanlar proje bazında istihdam edilmeye başlamıştır. Küreselleşme nitelikli işgücü ve niteliksiz işgücü arasındaki ayrımları derinleştirmiş, fikri mülkiyet haklarıyla ilgili düzenlemeler önem kazanmıştır. Dolayısıyla sinemadaki teknik işgücünün örgütleri olan sendikalar zayıflarken, yeniden gösterimlerden gelen telif haklarıyla ilgili örgütler olan meslek birlikleri güçlenmiştir. Uluslararası sendikacılık deneyimi ise çatışan ulusal çıkarlar nedeniyle henüz çok sınırlı görünmektedir. Türk sineması çalışanlarının örgütlenme durumuna bakıldığında özellikle 2000’li yıllardan itibaren meslek birliklerinin güçlenmeye başladığı görülmüştür. Yaratıcı işgücünün örgütleri olan meslek birlikleri uygulamada pek çok sorunla karşılaşsalar da yarı resmi kuruluşlar oldukları için hükümetle sürekli diyalog içinde olan, desteklenen kuruluşlar olarak öne çıkmaktadır.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Boyd-Barrett, Oliver and Newbold, Chris (1995) Approaches to Media: A Reader. London: Arnold.

Çakır, Vedat ve Gülnar, Birol (2008) Avrupa Birliği’ne Uyum Sürecinde Türkiye’de Televizyon Yayıncılığına Yönelik Düzenlemeler, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18).

Fiyab (2009) www.fiyab.org.tr, Erişim: 17.04.2016

Garnham, Nicholas (1990) Capitalism and Communication, UK: Sage.

Garnham, Nicholas (2008) Bir Kültürel Materyalizm Teorisine Doğru, Çev. Sevilay Çelenk. Praksis 4: 126-143

Guback, Thomas (1969), The International Film Industry. Bloomington: Ind. Uni. Press.

Guback, Thomas (1985) Hollywood’s International Market. The American Film Industry, Ed. by Tino Balio, pp. 463-486. Wisconsin: The Uni. Of Wisconsin Press.

Golding, Peter ve Murdock, Graham (1997) Kültür, İletişim ve Ekonomi Politik, Çev. Dilek Beybin Kejanlıoğlu. Medya Kültür Siyaset, Der. Süleyman İrvan. Ankara: Ark Yayınları.

Hesmondhalgh, David (2007) Cultural and Creative Industries. The Sage Handbook of Cultural Analysis, Ed. by Tony Bennet and John Frow. London: Sage Publications.

Kazgan, Gülten (2005) Küreselleşme ve Ulus-Devlet Yeni Ekonomik Düzen. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Miscimarra, Philip (1981) The Entertainment Industry: Inroads In Multinational Collective Bargaining, British Journal of Industrial Relations, 19(1): 39-65.

Mosco, Vincent (1996) The Political Economy of Communication. London: Sage Publications.

Mosco, Vincent (2006) Knowledge and Media Workers in the Global Economy: Antimonies of Outsourcing. Social Identities, 12(6): 771-790.

O’Brien, Robert (2002) Labour and IPE: Rediscovering Human Agency. Global Political Economy: Contemporary Theories, Ed. by R. Palan, pp. 89-99. New York: Routledge.

Özonur, Defne (2005) Değişen Kültür Politikaları Değişen Film Denetleme Sistemleri. Selçuk İletişim, 1(2): 21-30.

Schwabach, Aaron (2007) Intellectual Property. Santa Barbara: ABC-CLIO.

Seslendirme.org basın açıklaması (2009) www.seslendirme.org/basinaciklamasi/

Türkekul, Erdem; Turhan, Murat; Güçlü, M. Fatih (2004) Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve Fikir Haklarının Korunması İle İlgili Temel Bilgiler. Ankara: Kültür Bakanlığı.

Wasko, Janet (1983) Trade Unions and Broadcasting: A Case Study of the National Association of Broadcast Employees and Technicians. The Critical Communications Review, Ed. by Vincent Mosco and Janet Wasko, pp. 85-114. New Jersey: Ablex.

Wasko, Janet (1998) Challenges to Hollywood’s Labor Force in the 1990’s. Global Productions: Labor in the Making of the “Information Society”, Ed. by Gerald Sussman and John A. Lent. NJ: Hampton.

Wasko, Janet (2005) Critiquing Hollywood: The Political Economy of Motion Pictures. A Concise Handbook of Movie Industry Economics, Ed. By Charles C. Moul. UK: Cambridge.

Wasko, Janet (2004) The Political Economy of Film. A Companion to Film Theory (2nd Edition), Ed. by Toby Miller and Robert Stam. US: Blackwell Publishing.

Wittel, Andreas (2004) Culture, Labour and Subjectivity: For A Political Economy From Below. Capital and Class, (84): 11-30.

Görüşmeler

Sezgin Türk ile yapılan görüşme, 2008.

Şevket Çoruh ile yapılan görüşme, 2008

Ersin Pertan ile yapılan görüşme, 2008.

Ahmet Haluk Ünal ile yapılan görüşme, 2008.

Erdoğan Kar ile yapılan görüşme, 2008.

Erdoğan Akduman ile yapılan görüşme, 2008.

Yılmaz Atadeniz ile yapılan görüşme, 2008.

Şevket Çoruh ile yapılan görüşme, 2008.

Nida Karabol ile yapılan görüşme, 2008.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2017 Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi